سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

273

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

الف : عموم ادلّه شروط . ب : روايت اسحق بن عمّار از مولانا الصّادق عليه السلام : در اين روايت راوى از محضر مبارك امام عليه السّلام از مردى كه مملوك خود را آزاد كرده و دخترش را به ازدواج وى درآورده و بر او شرط كرده كه اگر همسر ديگرى اختيار كند دوباره به رقّيت برگردد سؤال مىنمايد ؟ حضرت مىفرماين : شرط مولى ممضى و نافذ است . شارح ( ره ) مىفرماين : سند روايت ضعيف بوده و متن آن با اصول و قواعد فقهى تنافى داشته در نتيجه قول به بطلان چنين عتقى اقوى مىباشد . بعضى ديگر از فقهاء فرموده‌اند : اصل عتق صحيح بوده منتهى شرط فاسد است و دليل اين رأى آنست كه : بناء عتق بر تغليب است و اين بناء مقتضى است كه در مورد بحث اصل عتق را تصحيح كرده ولى شرطش كه با اصول مسلّمه تنافى دارد فاسد باشد . شارح ( ره ) مىفرماين : اين قول نيز ضعيف است زيرا مولى اصل عتق را بطور مطلق و بدون قيد و شرط قصد ننموده بلكه مقصودش عتق همراه با شرط است و وقتى شرط منتفى شد مشروط نيز منتفى است يعنى قصد به عتق وجود ندارد و چون وجود قصد همچون شروط ديگر اگر تخلّف نمايد عتق فاسد و باطل مىگردد لاجرم اعتنائى به چنين عتقى نمىباشد .